Terminy i Zwroty

Najważniejsze zwroty wybrane z gotowego tłumaczenia znajdują się na stronie Ujednolicanie Terminologii.

W tym dziale ustalamy tłumaczenia terminów i zwrotów.

Poniżej znajduje się lista zwrotów, co do których nie jesteśmy pewni.

Zwroty Prawnicze znajdują się na oddzielnej stronie. (jaki jest tego cel, skoro większość trudnych terminów/zwrotów ma jakiś związek z prawem? -- Michal Szota)

Zwroty, co do których nie ma wątpliwości znajdują się na liście Pewne Tłumaczenia Zwrotów.

Lista Podstawowa Zwrotów jest archiwalnym zapisem całej listy zwrotów, przed jej podziałem na szereg list.

Na stronie Tytuły znajdują się tytuły bajek, książek, filmów itp., żeby nie mieszać ich z poniższymi zwrotami. mf

Na stronie Zwroty Trudne umieściłem kilka zwrotów kluczowych, na które bedziemy ciągle natrafiać - nie wiem, czy jest to najlepsze miejsce.

Na stronie Podział na Fragmenty znajduje się podział książki na fragmenty po 15-20 stron - tłumacze zaznaczają na niej fragmenty, które biorą na własność.

Na stronie Spis Treści znajduje się spis rozdziałów, na którym zaznaczaliśmy fragmenty, które sczytywaliśmy w poszukiwaniu zwrotów.

Proszę o sukcesywne przerzucanie zwrotów prawniczych na Zwroty Prawnicze, najlepiej z propozycjami tłumaczeń Rafał Próchniak

System indeksujący wyszukuje wszystkie fragmenty, w których znajduje się podany wyraz lub zwrot: [1]

Nierozwiązana pozostaje kwestia stworzenia listy podstawowych zwrotów.

Cenne uwagi

Mam propozycję zmiany filozofii tłumaczenia zwrotów i terminów wynikającą z moich doświadczeń z weryfikacją tłumaczeń. Należy skupić się przede wszystkim na zwrotach powtarzających się w całym tekście (np. free culture, copyright, copy-right, property, right), a także konstrukcjach stylistycznych (np. notwithstanding, yet, “you”, zapis dat, neologizmy – może brzmi to dziwnie, ale jednolitość tłumaczenia jest bardzo istotna). Zwroty można spróbować podzielić na zależne i niezależne od kontekstu. Stosowanie drugich byłoby (w granicach rozsądku) obowiązkowe, pierwszych elastyczne.

W dalszej kolejności proponuję stworzyć listę trudnych zdań, może nawet lepiej w trakcie tłumaczenia. W przypadku skrajnych niejasności można by podawać pomocniczo cały akapit – wtedy łatwiej się zorientować. Pozwoli to uniknąć tłumaczenia zwrotów występujących w całej książce raz (np. rostrum), lub których samodzielne tłumaczenie niekoniecznie musi odpowiadać znaczeniu w konkretnym miejscu w tekście (“movie clip” - to może być “migawka z filmu”, w przypadku fragmentu o Eastwoodzie).

Bardzo ważne – najlepiej od razu proponować tłumaczenie - zwrotu lub zdania - odpowiednio zaznaczając wątpliwości (kwestia redakcji – nawias, znaki zapytania, kursywa?). Rafał Próchniak

Co do zwrotów prawniczych, warto też przeczytać uwagi Rafała zamieszczone w komentarzach: [2]

Zwroty, których tłumaczenie jest ciągle niejasne

Każdy z nich oznaczony jest znakiem zapytania, niektóre zwroty mają dwa lub więcej proponowane tłumaczenia. Jeśli ktoś jest pewien tłumaczenia, to niech skasuje znak zapytania, wraz z alternatywnymi tłumaczeniami.

? big media: wielkie media (?); proponowałbym "mass media" - to samo znaczenie, a często używane w j. polskim Lestek - tak, ale różnica jest znacząca, a słowo pojawia się w tytule: "how big media uses technology and the law..." - moim zdaniem nie chodzi o ich masowość, lecz potęgę --> (moze "wielkie koncerny medialne" ? -- Łukasz R Mucha)

? broadcast flag: transmitowany kod zabezpieczający? mauga

? Chief Justice: (w sądzie najwyższym (Supreme Court) USA): pierwszy prezes; sędzia przewodniczący (?)witek nowak prezes ( przewodniczacy to jest u nas w sadownictwie i tradycji funkcja od prezesury nizsza

? circumvention technologies:

? close case: witek nowak bliski przyklad, podobny

? Commerce Clause: zapis w konstytucji nadający Kongresowi prawo regulacji handlu pomiędzy stanami, jak i USA z innymi państwami - jest on przedmiotem zażartych dyskusji dotyczących interpretacji stopnia, w jakim Kongres, jako władza federalna, może kontrolować handel międzystanowy

? common law: prawo zwyczajowe albo "prawo zwyczajowe (common law)"

? common law system: system common law albo system prawa zwyczajowego (common law) to nie to samo co “prawo zwyczajowe”; rzeczywiście jest to system prawny, m.in. Wlk. Brytania

? compromised process of making law:

? creative property: własność intelektualna (chyba najbliższa, "własność twórcza" nie oznacza nic); tak ale Lessig wyraźnie rozróżnia obydwie, co więcej podkreśla użycie tego właśnie zwrotu przez Jacka Valenti'ego at czy nie mozna by tlumaczyc 'creative property' jako 'dzielo'? przeciez istnieje taki termin w polskim prawie, np. 'umowa o dzielo'. wlasnosc tworcza brzmi jak straszny dziwolog. -- Jak to skomentować? Umowa o dzieło to umowa prawa cywilnego, niekoniecznie związana z prawami autorskimi. Jeśli dzieło jest utworem, wówczas wkracza prawo autorskie. Istotą tego terminu jest "property", czyli "własność" (patrz kontekst) i pominięcie jej jest niedopuszczalne. Co do zasadności terminu "twórcza" - to po pierwsze trochę późno na zauważenie teraz tego terminu, po drugie skoro Lessig rozróżnia "intellectual" i "creative", my też powinniśmy. Rafał Próchniak

? D.C. Circuit: okręg sądowy w Waszyngtonie D.C. (?)

? depose: złożyć zeznanie pod przysięgą; ale także pozbawić stanowiska ( Lessig pisze "He also confirmed that Fox would "depose and litigate you to within an inch of your life," regardless of the merits of my claim."

? effective scope of the law: (?) skuteczny zasięg działania prawa

? enumerated powers: chodzi o ograniczony zbiór działań, które może podjąć Kongres, określony przez amerykańską Konstytucję - tłumaczenie trzeba pewnie sprawdzić

? Errors and Omissions insurance

? exclusive engagement (from the creators):zastrzeżone spotkanie; raczej zaangażowanie na wyłączność

? fair-licensing mechanism: mechanizm uczciwego licencjonowania

? fair use: dozwolony użytek; (tego używa np Vagla; Rzeczpospolita używa sprawiedliwy użytek) Alek Tarkowski (termin prawniczy); użytek w dobrej wierze? (Łukasz Jonak)

? fair: właściwy (dozwolony) (uczciwy)

? (films on) nitrate stock: negatywy nasycone azotanem srebra (?)

? "first-sale doctrine":

? FREE CULTURE: wolna kultura, kultura wolności, uwolnić kulturę, kultura uwolniona; swobodna kultura

? general counsel: chodzi o naczelnego prawnika korporacji / organizacji - jak przetłumaczyć?

? "if vaule, then right" theory: ("It is what NYU law professor Rochelle Dreyfuss criticizes as the "if value, then right" theory of creative property – if there is value, then someone must have a right to that value.)

? information sciences: informacja naukowa ("instytut bibliotekoznawstwa i informacji naukowej") (moim zdaniem nazwa straszna, ale taka najwyraźniej się przyjęła); może wprowadźmy nazwę nową: informacjoznawstwo; studia informacyjne; wiedza o informacji ? Alek Tarkowski

? judicial deference:

? machine-readable: czytelny dla komputerów; nadający się do przetwarzania automatycznego ? human-readable: czytelny dla ludzi; czytelny dla użytkownika

? mainstream media: media głównego nurtu?; media głównonurtowe?; media dominujące (jest też sporo przykładów używania terminu mainstream, ja wolę 'główny nurt' Alek Tarkowski

? malpractice lawsuit: proces o zaniedbanie; nadużycie zaufania (?)

? material ("copyright material"): treść (?)

? missive: pismo, orędzie (prawniczy); list

? attention spans: zakres uwagi (?) (kontekst: "Powerful lobbies, complex issues, and MTV attention spans produce the "perfect storm" for free culture."):

? Ninth Circuit Court of Appeals: sąd apelacyjny Dziewiątego Okręgu (sądowego) (?)

? No rights reserved: żadne prawa niezastrzeżone; (zwracam uwagę, że w naszym języku wciąż obowiązuje zasada podwójnego przeczenia, mimo lekceważenia jej w mediach) ( osobiście się w tym gubię: "all rights reserved to wszystkie prawa zastrzeżone, więc czy to nie powinno znaczyć "Wszystkie prawa niezastrzeżone"? - a to nie to samo co "żadne prawa niezastrzeżone Alek Tarkowski Jestem jednak za "żadne prawa niezastrzeżone" - tak jak mówi się "nikogo nie ma", a nie "wszystkich nie ma" (bo to może znaczyć, że jednak ktoś jest). Rafał Próchniak

"perfect storm" (kontekst: "Powerful lobbies, complex issues, and MTV attention spans produce the "perfect storm" for free culture."): chodzi o sztorm wielkiej skali. Janek Winczorek - Absolutnie nie chodzi o zjawiska meteorologiczne. To jest idiom, który oznacza zamieszanie, coś co przestawia wszystko do góry nogami, ale jednocześnie stwarzając nowe możliwości.

pony show:

? presumptively legal (e.g. activity): w domniemaniu zgodna z prawem

? Progress Clause of the Constitution: "Progress Clause" to zapis w amerykańskiej konstytucji, która nadaje Kongresowi prawo wspierania rozwoju nauki i sztuk poprzez zapewnienie autorom praw autorskich do dzieł (Article I, section 8, clause 8 of the Constitution: "The Congress shall have the power . . . To Promote the Progress of Science and the useful Arts by securing for limited times to Authors and Inventors the exclusive right to their respective writings and discoveries" (zwana także “Copyright and Patent Clause,” “Intellectual Property Clause,” or “Exclusive Rights Clause”) dokładne info Alek Tarkowski

? rent-seeking: the fancy term economists use to describe special-interest legislation gone wild

? rights clearinghouse: izba rozrachunkowa; izba rozliczeniowa (?)

sampling license: (to nazwa nowej licencji CC): licencja na sampling, na samplowanie

? solicitor general: ("the solicitor general is the second ranking legal officer in the United States; the solicitor general is the chief courtroom lawyer of the executive branch.") (prawniczy)

? static reason:

? tangible: tangible property - dobra materialne (?)

? thingness: rzeczowość - albo uniknąć użycia

? threatened by litigation: zagrożony procesem (pozwaniem), absolutnie nie: zdradzony przez pomówienie (wydaje mi się, że to tłumaczenie było już kilkakrotnie zmieniane - osobiście jestem przekonany, że poprawne jest 'zagrożony procesem' Alek Tarkowski)

? rally, to (the Congress)

? resident (“rights resident in”)

? speech-regulating (harm)

? stickiness (of television advertising): lepkość, przylepność (?) (musi istnieć odpowiedni zwrot w świecie reklamy)

http://www.albaudio.com/dlgc-1.htm http://www.albaudio.com/dlgc-2.htm http://www.albaudio.com/dlgc-10.htm http://www.sadt.com.cn/handheld.htm http://www.sadt.com.cn/1.htm http://www.sadt.com.cn/3.htm http://www.hg8888.com/products-b002.htm http://www.hg8888.com/products-b003.htm http://www.hg8888.com/products-b004.htm http://www.hm-it.com/html/HM-P480.html http://www.hm-it.com/html/fwzx.html http://www.hm-it.com/html/czdl.html http://www.huahuan.com/cp/h0el-1100.htm http://www.huahuan.com/cp/h1001.htm http://www.huahuan.com/cp/h10mo-mfa.htm http://www.huahuan.com/cp/h12mp2.htm http://www.huahuan.com/cp/aboutus.htm http://www.jianmi.com/baojianshipin3.htm http://www.jianmi.com/baojianshipin2.htm http://www.jianmi.com/baojianshipin1.htm http://www.jianmi.com/baojianshipin.htm http://www.jianmi.com/jiangjinjiexing.htm http://www.diamond-hv.com/map.asp http://www.tlauto.com/gsjj.htm http://www.tlauto.com/gcfl.htm http://www.tlauto.com/dzyj.htm http://www.tlauto.com/lxwm.htm http://www.tlauto.com/zltx.htm http://www.tlauto.com/cpjs.htm http://www.65588125.com/seo/9.htm http://www.65588125.com/seo/8.htm http://www.65588125.com/seo/3.htm http://www.65588125.com/seo/5.htm http://www.65588125.com/seo/6.htm http://www.65588125.com/seo/2.htm http://www.online-ccc.com/free_ccc_en.htm http://www.online-ccc.com/fcc_en.htm http://www.online-ccc.com/download.htm http://www.online-ccc.com/flow_ccc_en.htm http://www.online-ccc.com/ademo_ccc_en.htm http://www.online-ccc.com/service_items_en.htm http://www.cccyg.com/fcc/fcc.htm http://www.cccyg.com/fcc/explain_fcc.htm http://www.cccyg.com/fcc/flow_fcc.htm http://www.cccyg.com/sgs.htm http://www.cccyg.com/sign_ccc.htm http://www.bjsailing.com.cn/chuanganqi.htm http://www.bjsailing.com.cn/changanqi.htm http://www.bjsailing.com.cn/wendu.htm http://www.bjsailing.com.cn/yali.htm http://www.bjsailing.com.cn/pt100.htm http://www.bjsailing.com.cn http://www.hp-ibm.com/arfpjk1.htm http://www.hp-ibm.com/arfpjk.htm http://www.hp-ibm.com/hpcdj.htm http://www.hp-ibm.com/hpcdk.htm http://www.hp-ibm.com/hpxxj-1.htm http://www.hp-ibm.com/bfrj.htm http://www.dab.com.cn/canshu_2.htm http://www.dab.com.cn/cpml.htm http://www.dab.com.cn/cpzp.htm http://www.dab.com.cn/canshu_1.htm http://www.dab.com.cn/fg0.htm http://www.dab.com.cn/fg1.htm http://www.antu.com.cn/antu_wuy.htm http://www.antu.com.cn/x-iso9000.htm http://www.antu.com.cn/antu_2004kejij.htm http://www.antu.com.cn/huoban.htm http://www.antu.com.cn/hr.htm http://www.antu.com.cn/product.htm http://www.goodyour.com/name/pay.htm http://www.goodyour.com/name/qmlc.htm http://www.goodyour.com/name/qmmt.htm http://www.goodyour.com/name/9.htm http://www.goodyour.com/name/8.htm http://www.goodyour.com/name/7.asp http://www.bochao.com.cn/html/shangwu/liebiao.htm http://www.bochao.com.cn/html/yejie/index.jsp http://www.bochao.com.cn/html/chanpin/pro/APF.htm http://www.bochao.com.cn/html/chanpin/pro/E+P.htm http://www.bochao.com.cn/html/chanpin/pro/PDS.htm http://www.bochao.com.cn/html/chanpin/pro/PDN.htm http://www.bochao.com.cn/html/chanpin/pro/POWER.htm http://www.bochao.com.cn/html/chanpin/pro/WES.htm http://www.btclvacuum.com/qyjs.html http://www.btclvacuum.com/luoziben.html http://www.aohua.com.cn/aohuakuaixun1.htm http://www.aohua.com.cn/gsfw.htm http://www.aohua.com.cn/gsfw1.htm http://www.aohua.com.cn/jianada.htm http://www.aohua.com.cn/jianada0001.htm http://www.aohua.com.cn/jianada0002.htm http://www.jhry.net/jm.htm http://www.jhry.net/qingdian.htm http://www.jhry.net/yd.htm http://www.zfz1934.com/1008.htm http://www.zfz1934.com/1009.htm http://www.zfz1934.com/1010.htm http://www.zfz1934.com/1011.htm http://www.zfz1934.com/1007.htm http://www.westzh.com/cyb_603.htm http://www.westzh.com/cyb_602.htm http://www.westzh.com/cyb_601.htm http://www.westzh.com/cyb_801s.htm http://www.westzh.com/cyb_802s.htm http://www.westzh.com/cyb_803s.htm http://www.zytemp.com.cn/quality/ http://www.zytemp.com.cn/tutorial/default.asp http://www.zytemp.com.cn/products/tn205.asp http://www.zytemp.com.cn/products/tn006.asp http://www.zytemp.com.cn/products/tn265.asp http://www.zytemp.com.cn/products/tn305.asp http://www.smartdigital.com.cn/sato/ct4xx.htm http://www.smartdigital.com.cn/cl408e-cl412e.htm http://www.smartdigital.com.cn/cl608e-cl612e.htm http://www.smartdigital.com.cn/ct400-ct410.htm http://www.smartdigital.com.cn/contact.htm http://www.smartdigital.com.cn/tec/b572.htm http://www.smartdigital.com.cn/tec/b852.htm http://www.bdsensors.com.cn/cpxx.htm http://www.bdsensors.com.cn/ll-index.htm http://www.bdsensors.com.cn/jx-index.htm http://www.bdsensors.com.cn/page/1390.htm http://www.bdsensors.com.cn/page/163.htm http://www.bdsensors.com.cn/page/1630.htm http://www.bdsensors.com.cn/page/174.htm http://www.linkfh.com/sunx.htm http://www.linkfh.com/news.htm http://www.linkfh.com/koganei.htm http://www.linkfh.com/zhixie.htm http://www.linkfh.com/job.htm http://www.linkfh.com/download.htm http://www.hmlaser.com/jishu/ans1.htm http://www.hmlaser.com/jishu/ans2.htm http://www.hmlaser.com/jishu/ans3.htm http://www.hmlaser.com/guntong.htm http://www.hmlaser.com/hm1000.htm http://www.chuanqisuji.com/fwxm.htm http://www.goldmedalee.com/english.asp http://www.goldmedalee.com/bbseng.asp http://www.hardsoft.com.cn/service/feedback.asp http://www.hardsoft.com.cn/service/index.asp http://www.bjlaser.com/optoelectronics/fiber spectrometers.htm http://www.bjlaser.com/lasers/raman shifter.htm http://www.bjlaser.com/lasers/laser welding.htm http://www.bjlaser.com/lasers/quadrawave.htm http://www.bjlaser.com/articles.htm http://www.jingtong.com.cn/prices.htm http://www.jingtong.com.cn/introduction.htm http://www.jingtong.com.cn/products.htm http://www.jingtong.com.cn/download.htm http://www.jingtong.com.cn/feedback.htm http://www.boylaser.com/yangpin/epilog.htm http://www.boylaser.com/peijian1.htm http://www.boylaser.com/news5.htm http://www.boylaser.com/yeli.htm http://www.boylaser.com/shfw.htm http://www.boylaser.com/jiagong.htm http://www.snesne.com/axicom.htm http://www.snesne.com/board.htm http://www.snesne.com/cii.htm http://www.snesne.com/agastat-table-2.htm http://www.snesne.com/agastat-table-3.htm http://www.snesne.com/agastat-table-4.htm http://www.dffh.com/sculpture1.htm http://www.dffh.com/sculpture2.htm http://www.dffh.com/sculpture3.htm http://www.bitware.com.cn/dongtai.asp http://www.bitware.com.cn/lianxi.asp http://www.bitware.com.cn/liuyan.asp http://www.really-sun.com.cn/company.htm http://www.really-sun.com.cn/downlode.htm http://www.really-sun.com.cn/hd.htm http://www.really-sun.com.cn/newproduction/cctv/ex49.htm http://www.really-sun.com.cn/newproduction/cctv/jiankong.htm http://www.spzd.com/html/an.htm http://www.spzd.com/html/an1.htm http://www.spzd.com/html/an2.htm http://www.spzd.com/html/an3.htm http://www.spzd.com/html/an5.htm http://www.spzd.com/html/an6.htm http://www.aoasign.com/aoasign/company/ http://www.aoasign.com/aoasign/opus/ http://www.dustbusters.com.cn/Company_news.asp http://www.dustbusters.com.cn/Trade_news.asp http://www.dustbusters.com.cn/Product.asp http://www.dustbusters.com.cn/Product_clean.asp http://www.dustbusters.com.cn/craft.asp http://www.netnetn.net/diandongfa.htm http://www.netnetn.net/zhafa.htm http://www.netnetn.net/tiaojiefa.htm http://www.netnetn.com/thj3.htm http://www.gotobiz.net/jg_10.htm http://www.gotobiz.net/gxh.htm http://www.gotobiz.net/jjx.htm http://www.itisok.net/2.htm http://www.itisok.net/1.htm http://www.itisok.net/17.htm http://www.itisok.net/10.htm http://www.itisok.net/11.htm http://www.itisok.net/12.htm http://www.cnvideomeeting.com/shouye1.htm http://www.cnvideomeeting.com/shouye2.htm http://www.cnvideomeeting.com/shouye3.htm http://www.cnvideomeeting.com/yuancheng1.htm http://www.cnvideomeeting.com/yuancheng.htm